ijsberg Mcclelland

Door als teamleden door te vragen naar wat er zoal onder water een rol speelt in ons team, gingen we elkaar beter snappen. Het maakt het makkelijker om je uit te spreken naar elkaar.

Gedrag als topje van de ijsberg

Dat wat in een mens speelt, is te vergelijken met een ijsberg (model van Mc Clelland). Van een ijsberg is alleen het topje boven water zichtbaar. Dit topje staat voor het gedrag (het doen) en het effect hiervan op de omgeving of het resultaat. Het grootste gedeelte van iemand is net als bij de ijsberg onzichtbaar. Dit gedeelte is het denken, voelen, willen en het zijn.

ijsberg McClelland

De verschillende lagen hebben grote invloed op de lagen daarboven:

  • Zo wordt het doen (ons gedrag) beïnvloed door het denken en onze normen;
  • Het denken wordt beïnvloed door het voelen;
  • Het voelen wordt beïnvloed door de wil en de waarden die we belangrijk vinden;
  • Nog dieper in de ijsberg gaat het over wie we werkelijk zijn, onze identiteit en onze drijfveren.

Het onzichtbare gedeelte in ons bepaalt dus in grote mate het zichtbare gedeelte. Op basis van bijvoorbeeld onze overtuigingen, onze normen, waarden en onze drijfveren zullen wij ons op een bepaalde manier gedragen.

De ijsberg in de ontmoeting

Het onzichtbare deel van ons speelt ook een rol in de ontmoeting met anderen en in onze communicatie. We zien immers alleen het topje van de ijsberg van de ander en de ander ziet alleen ons zichtbare gedeelte. Waarom we ons op een bepaalde manier gedragen, is voor de ander niet inzichtelijk en vice versa.

ijsberg Mcclelland interpretatie

Regelmatig menen we te weten wat er in de ijsberg van de ander een rol speelt. We doen aannames, vullen in en interpreteren het gedrag van de ander. Dit doen we op basis van onze eigen ijsberg. Vanuit ons denken, voelen en onze manier van zijn, kijken we naar het gedrag van de ander. Als er ruis en misverstanden ontstaan in de communicatie, dan zit hier vaak de oorzaak. De oplossing zit dan in het ter sprake brengen van dat wat zich in de ijsberg afspeelt aan beide kanten.

De ijsberg onderzoeken

De meest effectieve manier om dat te doen is door je eigen ijsberg te onderzoeken en die informatie in het gesprek te brengen. Zodra je vertelt over je beweegredenen, je gedachten, gevoelens en bijvoorbeeld je waarden breng je dit aan de oppervlakte en krijgt de ander inzicht in wat er “onder water” een rol speelt aan jouw kant. Vaak wordt dat door de ander opgevat als een uitnodiging om ook de eigen ijsberg te onderzoeken. Daarnaast kan je hier natuurlijk ook direct naar vragen: je vraagt dan naar gedachten, gevoelens, overtuigingen, wensen en drijfveren.
Vragen die je kunt stellen om door te vragen (bij jezelf en bij de ander) naar diepere lagen in de ijsberg:

  • Wat betekent […] voor jou?
  • Wat levert […] je op?
  • Wat daarin is belangrijk voor je?

Meer weten?

Wij gebruiken dit model regelmatig in onze trainingen en in teambegeleiding. Wil je meer weten? We bespreken graag de mogelijkheden met je. Neem contact met ons op via het formulier onderaan deze pagina of telefonisch. Mailen kan ook naar info@wakkerezaken.nl.