Niet de oplossing maar tiny habits

“Voor dat probleem hebben we precíes de goede oplossing!”; het lijkt ons soms heerlijk om dat te zeggen tegen een klant, die worstelt met een verandervraagstuk. Het probleem is opgelost, het maakt ons dé experts, en onze klant is ontlast. En om eerlijk te zijn: vroeger hebben we best wel eens gedacht dat het zo werkte…

Ondertussen weten we beter. Het is utopisch om te denken dat we problemen in één keer fixen, als het om mensen en gedrag gaat.  Vermeende oplossingen creëren altijd weer nieuwe problemen, weten we inmiddels.

Wij geloven in een andere aanpak. Die is beslist minder hoogdravend (en dat is soms wel jammer natuurlijk), maar wel laagdrempeliger en duurzamer. Onze focus ligt niet op het vinden van dé oplossing, maar op het toewerken naar een betere, meer werkbare situatie. Daarin werken we samen met onze klanten en degenen die we begeleiden. Als wij weer vertrekken, zijn de achterblijvers expert geworden. Want iedereen leert onderweg.

Stapsgewijs toewerken naar verandering

Dat betekent dat we steeds gezamenlijk zoeken naar behapbare kleine stappen richting het einddoel. Daarbij zijn twee dingen belangrijk onderweg:

  1. Vinger aan de pols houden, om waar nodig bij te sturen richting het gewenste doel. Deze manier van veranderen levert op die manier geen grote verrassingen op onderweg.
  2. De successen van de kleine stappen vieren. Dit wordt vaak over het hoofd gezien, maar is cruciaal. Het versterkt de motivatie en het vertrouwen in eigen kunnen. Bovendien is dit een moment van reflectie en creëert het daarmee bewustwording: je blijft wakker onderweg!
Gedragsverandering

Er is veel onderzoek gedaan naar deze manier van veranderen, onder andere door gedragswetenschapper B.J. Fogg. Hij ontwikkelde een prachtig en eenvoudig model. Om gedrag in gang te zetten, stelt hij, moeten drie dingen tegelijkertijd aanwezig zijn:

  • Aanleiding (Prompt/Trigger)
  • Motivatie
  • Kunde (Ability)

Een verhelderend voorbeeld dat hij gebruikt: Laat jij je telefoon wel eens overgaan zonder te beantwoorden? Zo ja, waarom neem je niet op? Waarschijnlijk vanwege een van de twee onderstaande redenen:

  •  je kunt niet opnemen: je zit in overleg, staat onder de douche, je hoort ‘m niet…  of:
  • je wilt niet opnemen: je ziet wie er belt en hebt even geen zin of het komt je nu niet uit.

Leggen we dit voorbeeld naast het model dan is je ringtoon dus de Trigger. En je neemt je telefoon alleen maar op als je: gemotiveerd bent (Motivatie) én als je ertoe in staat bent (Kunde). En deze moeten dus alle drie tegelijkertijd aanwezig zijn: de trigger, de kunde én de motivatie.

Tiny Habits

Fogg stelt dat duurzame veranderingen van gedrag rechts onderin het model beginnen: met kleine stapjes die heel makkelijk te doen zijn en nauwelijks motivatie vragen. Deze moeiteloze stapjes koppel je aan een trigger om er een gewoonte van te maken: een tiny habit.

Een tweetal voorbeelden:

  • Je wilt meer sporten. Telkens na het tandenpoetsen doe je 1 minuut een sportoefening.
  • Je wilt meer ontspannen. Telkens wanneer je gebeld wordt (of een telefoon hoort), haal je 1 x diep adem.
Het belang van beloning

Tussendoor sta je steeds stil bij het feit dat je dit doet. Je geeft jezelf als het ware even een klopje op je eigen schouder: goed gedaan! Onze hersens zijn gevoelig voor beloning en zo maak je de actie als het ware aantrekkelijk. Dit vergroot je intrinsieke motivatie.

Als deze kleine stappen een gewoonte zijn geworden (“je kiest er niet meer voor om het te doen, het gaat vanzelf”), dan kan je ze gaan uitbreiden. Bijvoorbeeld: na het tandenpoetsen ga je 5 minuten sportoefeningen doen. Of na ieder telefoongesprek ga je 1 minuut op je adem letten. Het feit dat je in dezelfde routine nu grotere stappen zet, versterkt je gevoel van Kunde: je merkt dat het je lukt.

Gedragsverandering in teams

Kijken we nu naar gedragsverandering in organisaties, dan is onze ervaring dat er nog erg vaak vanuit maar een van de drie elementen uit het model gedacht:

  • Als het team gemotiveerd is om feedback te geven, gaan ze het wel doen (motivatie).
  • Als ze in de cursus het geven van feedback hebben geleerd, gaan ze het doen (kunde).

De praktijk wijst uit dat dit vrijwel nooit zo werkt. Het heeft meer effect om in kleine stappen op weg te gaan: de makkelijke route zoeken die weinig motivatie vereist. Bijvoorbeeld eerst starten met kleine complimenten aan elkaar of samen 5 minuten reflecteren aan het einde van ieder werkoverleg. Samen op zoek naar de tiny habits die jullie kunnen creëren richting het gewenste gedrag. Om uiteindelijk zo moeiteloos mogelijk te veranderen richting de gewenste toekomst.

We geven hieronder een paar voorbeelden van vragen die helpen om toe te werken naar kleine stappen:

  • Wat zou een eerste kleine stap kunnen zijn richting [de gewenste verandering]?
  • Wat kunnen we doen om dit al een beetje uit te proberen, ermee te experimenteren?
  • Aan welk regelmatig terugkomend moment kunnen we dit koppelen? (dagstart, pauze, overleg, overdracht, … )

Meer weten over het model van Fogg? Hier legt hij in 2 minuten uit hoe de kleine stappen leiden tot grote veranderingen.

En hier vind je de uitgebreidere toelichting, met voorbeelden: https://www.youtube.com/watch?v=5WaToiunuWY.

Wil je met je team aan de slag?

Wil je met je team aan de slag met deze manier van veranderen? Neem contact met ons op telefonisch of via mail, we helpen je graag vrijblijvend op weg in een telefoongesprek.  Je kunt ook het contactformulier invullen onderaan deze pagina. Natuurlijk kan je ook bij ons terecht om jou en je team hierin te begeleiden.

Kijk voor deze veranderaanpak ook eens bij: